Dấu hiệu lạm quyền khi ban quản lý chung cư cấm xe điện

Những năm gần đây, xu hướng sử dụng phương tiện giao thông xanh như xe đạp điện, xe máy điện và ô tô điện đang tăng trưởng mạnh mẽ tại Việt Nam. Không chỉ giúp giảm thiểu khí thải và bảo vệ môi trường, đây còn là hướng đi phù hợp với chiến lược phát triển bền vững mà Nhà nước khuyến khích. Tuy nhiên, trái với chủ trương đó, gần đây một số ban quản lý chung cư lại đưa ra các quyết định gây tranh cãi — trong đó nổi bật là việc cấm xe điện được gửi tại tầng hầm.

Vì sao ban quản lý chung cư lại cấm xe điện?

Tháng 7/2025, cư dân tại chung cư Tân Phước bất ngờ nhận thông báo từ ban quản lý: từ ngày 23/7/2025, hầm gửi xe sẽ không tiếp nhận bất kỳ phương tiện sử dụng động cơ điện nào, bao gồm xe đạp điện, xe máy điện và cả ô tô điện. Theo giải trình, nguyên nhân xuất phát từ nỗi lo cháy nổ do pin, ắc quy và hoạt động sạc không đúng tiêu chuẩn. Ban quản lý cho rằng đây là biện pháp phòng ngừa rủi ro an toàn PCCC, nhằm bảo vệ tính mạng và tài sản của toàn bộ cư dân.

Để thực thi, họ đã chỉ đạo Công ty TNHH MTV Dịch vụ Tân Sơn Nhất – đơn vị phụ trách bãi giữ xe – từ chối nhận xe điện, đồng thời tổ chức kiểm tra định kỳ để phát hiện và xử lý các trường hợp vi phạm. Tuy nhiên, thông báo này đã vấp phải phản ứng gay gắt từ người dân. Nhiều cư dân cho rằng việc cấm gửi xe điện là xâm phạm quyền sử dụng tài sản hợp pháp, trong khi không có quy định pháp luật nào trao quyền cho ban quản lý được phép tự ý đưa ra quyết định như vậy.

Luật sư Trần Thị Thanh Thảo – Giám đốc Công ty Luật TNHH Thảo Trần – phân tích rằng, theo Luật Nhà ở và các văn bản hướng dẫn liên quan đến quản lý nhà chung cư, ban quản lý bắt buộc phải bố trí chỗ để xe cho cư dân, và không được phân biệt loại phương tiện. Do đó, việc cấm xe điện có thể bị xem là trái luật, và cư dân hoàn toàn có quyền khởi kiện để bảo vệ lợi ích hợp pháp của mình.

Xu hướng sử dụng phương tiện giao thông xanh đang tăng trưởng mạnh mẽ tại Việt Nam

Góc nhìn pháp lý và hướng giải quyết hài hòa giữa an toàn – quyền lợi

Dưới góc độ pháp lý, hiện không có điều khoản nào trong hệ thống văn bản hiện hành cho phép ban quản lý chung cư cấm xe điện. Ngược lại, chủ trương quốc gia đang khuyến khích người dân chuyển đổi sang phương tiện năng lượng sạch. Bộ Xây dựng thậm chí đang nghiên cứu quy định yêu cầu các bãi giữ xe trong chung cư phải bố trí vị trí đỗ và trụ sạc chuyên dụng cho xe điện.

Dẫu vậy, nỗi lo cháy nổ từ pin lithium-ion vẫn có cơ sở. Nếu công tác quản lý, sạc pin và bảo dưỡng không được thực hiện đúng quy chuẩn, rủi ro hoàn toàn có thể xảy ra. Giải pháp không nên là “cấm tuyệt đối” mà cần quản lý khoa học và kỹ thuật hơn, thông qua các biện pháp như:

• Thiết kế khu vực riêng biệt cho xe điện, có hệ thống thông gió và phòng cháy chữa cháy hiện đại.
• Bố trí gần lối thoát hiểm, dễ xử lý khi có sự cố.
• Quy định rõ vị trí, thời gian sạc, có nhân viên giám sát liên tục 24/7.
• Thu phí hợp lý để tái đầu tư vào hạ tầng an toàn.

Luật sư Trần Thị Thanh Thảo nhận định rằng, về lâu dài, Nhà nước cần sớm ban hành bộ tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật cho việc gửi và sạc xe điện tại chung cư. Khi hành lang pháp lý đầy đủ, ban quản lý có căn cứ thực hiện đúng, tránh tình trạng áp dụng biện pháp cực đoan, gây bức xúc như hiện nay.

Giải pháp đúng đắn không nằm ở việc ngăn cấm toàn diện mà ở xây dựng hạ tầng và quy trình an toàn đồng bộ với tiêu chuẩn PCCC, đồng thời đảm bảo quyền lợi của cư dân.  Khi an toàn và quyền lợi được cân bằng, các ban quản lý chung cư không chỉ bảo vệ cộng đồng mà còn góp phần thúc đẩy xu hướng sử dụng phương tiện xanh – điều mà một xã hội hiện đại, phát triển bền vững đang hướng tới.