Cho thuê căn hộ ngắn hạn, cần quản lý bằng nội quy riêng

Sự bùng nổ của mô hình cho thuê căn hộ ngắn hạn theo giờ, theo ngày đang mang lại nguồn thu hấp dẫn cho nhiều chủ nhà, đặc biệt tại các đô thị lớn và thành phố du lịch. Tuy nhiên, song hành với lợi ích kinh tế là những hệ lụy về an ninh, trật tự và chất lượng sống trong chung cư. Trong bối cảnh pháp luật chưa có cơ chế quản lý chi tiết cho loại hình này, việc xây dựng và áp dụng nội quy chung cư phù hợp với thực tiễn được xem là giải pháp khả thi nhằm cân bằng lợi ích giữa các bên.

Quyền cho thuê hợp pháp và những rủi ro phát sinh trong chung cư

Theo quy định hiện hành, chủ sở hữu căn hộ có quyền cho thuê nhà ở để ở, bao gồm cả hình thức cho thuê dài hạn và ngắn hạn. Đây là quyền tài sản hợp pháp, phù hợp với nhu cầu khai thác kinh tế trong bối cảnh thị trường lưu trú và kinh tế chia sẻ phát triển mạnh. Nhờ các nền tảng trực tuyến, hoạt động cho thuê căn hộ ngắn hạn ngày càng phổ biến và có khả năng tạo ra dòng tiền cao hơn so với cho thuê theo tháng.

Tuy nhiên, mô hình này làm thay đổi đáng kể cấu trúc cư trú trong nhiều khu chung cư. Việc người ra vào liên tục, thiếu sự gắn bó lâu dài khiến công tác quản lý an ninh, phòng cháy chữa cháy và sinh hoạt cộng đồng trở nên phức tạp. Nhiều cư dân phản ánh tình trạng quá tải thang máy, tiện ích chung bị sử dụng dày đặc, tiếng ồn gia tăng và môi trường sống bị ảnh hưởng.

Trong khi đó, ban quản trị và đơn vị vận hành gặp khó khăn trong xử lý vi phạm do chưa có quy định pháp lý cụ thể điều chỉnh riêng cho hoạt động cho thuê căn hộ ngắn hạn. Nếu buông lỏng quản lý, chung cư dễ bị “khách sạn hóa” tự phát; ngược lại, nếu cấm đoán cứng nhắc, quyền khai thác tài sản hợp pháp của chủ căn hộ lại bị xâm phạm.

Nội quy chung cư là công cụ quản lý trực tiếp và hiệu quả

Trước những mâu thuẫn phát sinh, nhiều ý kiến cho rằng giải pháp hợp lý không nằm ở việc cấm hoàn toàn mà ở việc xây dựng nội quy chung cư riêng hoặc bổ sung điều khoản quản lý cho thuê căn hộ ngắn hạn. Nội quy này cần được thiết kế rõ ràng, minh bạch và có tính ràng buộc đối với cả chủ căn hộ lẫn người thuê.

Một nội dung quan trọng là kiểm soát thông tin cư trú. Khách thuê ngắn hạn cần được kê khai đầy đủ, tuân thủ quy trình ra vào tòa nhà và chịu sự giám sát tương tự cư dân chính thức. Điều này giúp giảm thiểu rủi ro về an ninh và hỗ trợ công tác quản lý khi có sự cố phát sinh.

Bên cạnh đó, nội quy có thể quy định phạm vi và điều kiện sử dụng tiện ích chung đối với khách thuê ngắn hạn, bao gồm việc hạn chế sử dụng hoặc áp dụng mức phí bổ sung nhằm đảm bảo công bằng với cư dân sinh sống lâu dài. Các quy định về số lượng khách tối đa, khung giờ sinh hoạt, xử lý tiếng ồn và chế tài vi phạm cũng cần được cụ thể hóa.

Đặc biệt, nội quy phải gắn trách nhiệm trực tiếp của chủ căn hộ đối với hành vi của khách thuê. Khi chủ nhà chịu trách nhiệm liên đới về vi phạm, hư hỏng tài sản chung hoặc ảnh hưởng đến trật tự, họ sẽ chủ động hơn trong việc lựa chọn khách và quản lý hoạt động cho thuê.

Theo quy định hiện hành, chủ sở hữu căn hộ có quyền cho thuê nhà ở để ở, bao gồm cả hình thức cho thuê dài hạn và ngắn hạn

Cần hướng dẫn pháp lý để thống nhất cách áp dụng nội quy

Một thực tế đáng chú ý là hiện nay mỗi chung cư đang áp dụng một cách quản lý khác nhau đối với cho thuê căn hộ ngắn hạn. Sự thiếu thống nhất này xuất phát từ khoảng trống pháp lý, khi pháp luật chưa có hướng dẫn cụ thể về ranh giới giữa cho thuê để ở và kinh doanh lưu trú trong chung cư.

Theo quan điểm pháp lý phổ biến, pháp luật không cấm cho thuê căn hộ để ở nhưng cũng không cho phép biến căn hộ chung cư thành cơ sở kinh doanh khách sạn. Việc thiếu hướng dẫn chi tiết khiến nội quy chung cư đôi khi bị cho là vượt quá thẩm quyền hoặc xâm phạm quyền sở hữu, dẫn đến tranh chấp kéo dài.

Do đó, bên cạnh vai trò tự quản của cộng đồng cư dân, cần có hướng dẫn từ cơ quan quản lý nhà nước về nguyên tắc xây dựng nội quy, quyền và nghĩa vụ của các bên, cũng như cơ chế thu phí và xử lý vi phạm. Khi có khung định hướng thống nhất, nội quy chung cư sẽ phát huy đúng vai trò là công cụ quản lý linh hoạt nhưng vẫn bảo đảm tính hợp pháp.

Cho thuê căn hộ ngắn hạn là xu hướng khó đảo ngược trong bối cảnh kinh tế chia sẻ phát triển mạnh mẽ. Thay vì cấm đoán cực đoan hoặc buông lỏng quản lý, giải pháp phù hợp là xây dựng nội quy chung cư chặt chẽ, rõ ràng và phù hợp với thực tiễn. Khi quyền lợi của chủ căn hộ, cư dân sinh sống lâu dài và cộng đồng được cân bằng thông qua cơ chế quản lý minh bạch, mô hình cho thuê căn hộ ngắn hạn mới có thể phát triển bền vững và không trở thành điểm nóng tranh chấp trong các khu chung cư.