Cảnh báo nguy cơ cháy nổi từ các khu chung cư cũ

Trong thời gian gần đây, các vụ cháy liên tiếp xảy ra tại TP.HCM đã khiến nhiều người lo ngại về mức độ an toàn của những chung cư cũ vốn đã xuống cấp. Những sự cố này không chỉ phản ánh tình trạng hạ tầng lạc hậu mà còn cảnh báo rõ ràng về rủi ro cháy nổ đang đe dọa hàng nghìn hộ dân sinh sống trong các khu nhà tập thể chật chội.

Hiện trạng xuống cấp và nguyên nhân khiến nguy cơ cháy nổ gia tăng tại chung cư cũ

TP.HCM hiện có hàng trăm chung cư hình thành trước năm 1975, phần lớn đã hư hỏng nặng, không còn đáp ứng tiêu chuẩn an toàn. Theo ghi nhận từ lực lượng chức năng, nhiều công trình có hệ thống điện – nước không được bảo trì đúng cách, lối thoát hiểm bị thu hẹp hoặc hư hỏng, trong khi quỹ bảo trì gần như không có. Do phần lớn cư dân có thu nhập thấp nên việc đóng góp sửa chữa càng khó triển khai.

Tình trạng tự ý cơi nới, che chắn cũng là rủi ro lớn. Việc mở rộng diện tích sống bằng mái tạm, bịt ban công hay chiếm dụng không gian chung để đặt đồ đạc khiến tải điện tăng cao và làm giảm khả năng thoát hiểm. Những vụ cháy gần đây, như tại cư xá Độc Lập, cho thấy nguyên nhân chủ yếu vẫn xuất phát từ hệ thống điện quá tải và các điểm phát nhiệt gần phương tiện hoặc đồ dễ cháy, khiến đám lửa lan rất nhanh.

Thêm vào đó, không ít hộ gia đình chưa trang bị kỹ năng thoát hiểm, chưa sử dụng thiết bị điện an toàn hoặc thiếu bình chữa cháy tại chỗ. Cơ sở vật chất yếu cộng với ý thức phòng cháy chưa cao đã biến nhiều chung cư cũ thành điểm tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ nghiêm trọng.

Các vụ cháy liên tiếp xảy ra tại TP.HCM đã khiến nhiều người lo ngại về mức độ an toàn chung cư 

Các biện pháp kiểm tra, tuyên truyền và xử lý nhằm giảm thiểu rủi ro

Trước tình thế này, Công an TP.HCM và chính quyền địa phương đã triển khai nhiều biện pháp đồng bộ. Kể từ 1-7, các chương trình tập huấn, tuyên truyền về phòng cháy chữa cháy được tăng cường đến từng phường, tổ dân phố và khu dân cư. Riêng trong năm, các lực lượng đã tiến hành hơn 1.400 cuộc kiểm tra, xử phạt nhiều lỗi vi phạm với số tiền hơn 500 triệu đồng.

Trong số các giải pháp trọng tâm, việc nâng cao nhận thức cư dân được xem là yếu tố then chốt. Người dân được khuyến khích trang bị bình chữa cháy, hệ thống báo cháy, tham gia diễn tập thoát hiểm và thực hiện nghiêm các quy định về điện sinh hoạt. Các mô hình PCCC tại chỗ cũng được triển khai nhằm xử lý nhanh các sự cố ngay từ giai đoạn ban đầu.

Bên cạnh đó, thành phố yêu cầu rà soát toàn bộ hệ thống điện tại chung cư cũ, loại bỏ dây dẫn không đạt chuẩn, thiết bị quá tải và vật dễ cháy bố trí gần nguồn nhiệt. Đường thoát hiểm phải được thông suốt, không bị chắn bởi vật dụng hay công trình cơi nới trái phép.
Hướng đi lâu dài: Cải tạo, tái thiết và thay đổi thói quen cư dân

Để giải quyết tận gốc nguy cơ cháy nổ, việc cải tạo hoặc xây dựng lại các chung cư cũ là giải pháp chiến lược. Dù gặp khó khăn về thủ tục, vốn đầu tư và sự đồng thuận của cư dân, TP.HCM vẫn xác định đây là bước đi không thể trì hoãn. Chính quyền đã kêu gọi sự tham gia của doanh nghiệp và các tổ chức tài chính nhằm huy động nguồn lực cho chương trình tái thiết.

Tuy nhiên, giải pháp kỹ thuật và quản lý chỉ phát huy hiệu quả khi mỗi hộ gia đình chủ động đảm bảo an toàn trong sinh hoạt hàng ngày: sử dụng thiết bị điện đúng chuẩn, hạn chế tích trữ đồ dễ cháy, giữ lối thoát hiểm thông thoáng và nắm vững kỹ năng ứng phó sự cố. Chỉ khi ý thức cộng đồng được nâng cao, nguy cơ cháy nổ tại các chung cư cũ mới thực sự được kéo giảm bền vững.